İran Tavuğu Cinsiyet Ayrımı
Tokat tavuğu, Beç tavuğu ve hebeş tavuğu olarakta bilinen iran tavuğu dayanıklılığı, gösterişli görünümü ve kaliteli etiyle bilinen ırklardan biridir. Ancak bu ırkı yetiştirenlerin en çok merak ettiği konulardan biri “İran tavuğunun dişi mi erkek mi olduğunu nasıl anlarız?” sorusudur.
Altın Kuluçka tarafından sunulan bu yazıda, İran tavuğu cinsiyet ayrımı yöntemlerini, civciv, genç ve yetişkin dönemlerde farkları ile birlikte anlatacağız.
İran Tavuğu Cinsiyet Ayrımı Neden Yapılmalı?
Eğer sizde iran tavuğu yetiştiriciliğinde sürü planlaması yapmak isterseniz, o zaman cinsiyet ayrımı yapmalısınız. Bu durumda yumurtacı tavuk üretimi için dişi bireyler seçilir. Damızlık veya etlik üretiminde ise erkek bireylerin oranı belirlenir.
Beç Tavuğu Cinsiyet Ayrımı Ne Zaman Yapılır?
Beç tavuklarında yanlış cinsiyet ayrımı hem üretim verimini düşürür hem de yem israfına neden olur. İran tavuğunda cinsiyet ayrımı genellikle 4–6 haftalık dönemde başlar ve 8 haftadan sonra belirginleşir.
İran Tavuğu Civciv Döneminde Cinsiyet Ayrımı (İlk 0–8 Hafta)
Civciv döneminde İran tavuğunun cinsiyetini anlamak oldukça zordur çünkü tüy yapısı ve fiziksel farklar henüz gelişmemiştir. Ancak bazı ipuçları erken dönemde fikir verebilir.
| Belirti | Dişi Civciv | Erkek Civciv |
| Gaga rengi | Daha açık tonludur | Biraz daha koyu renkte olur |
| Bacak kalınlığı | İnce ve kısa bacaklı | Daha kalın ve uzun bacaklı |
| Baş yapısı | Küçük ve yuvarlak | Geniş ve çıkıntılı |
| Hareketlilik | Daha sakin ve topludur | Daha hareketli ve baskın davranır |
| Gaga hareketleri | Daha az gagalama yapar | Diğer civcivleri gagalama eğilimi yüksektir |
Genç İran Tavuklarında Cinsiyet Ayrımı (8–16 Hafta)
8-16 haftalık dönemi, cinsiyet ayrımının en netleştiği evredir. Tüyler gelişir, ibik ve gaga farklılıkları ortaya çıkar. Aşağıdaki tablo, erkek ve dişi genç İran tavuklarını ayırt etmenizi kolaylaştırır:
| Özellik | Erkek İran Tavuğu | Dişi İran Tavuğu |
| İbik ve Sakal | Daha büyük, kırmızı ve belirgin olur | Küçük, pembe tonlarındadır |
| Kuyruk Tüyleri | Uzun, kıvrımlı ve gösterişlidir | Kısa ve düz yapıdadır |
| Boyun Tüyleri | Daha kabarık ve metalik parlaklıktadır | Daha sade ve yumuşaktır |
| Vücut Yapısı | Geniş göğüslü, dik duruşludur | Daha narin ve küçük yapılıdır |
| Davranış | Hareketli, baskın ve diğer tavuklara karşı üstünlük kurar | Sakin, çekingen ve toplu gezer |
| Ses | Gür ve sık ötüşlüdür | Sessizdir, nadiren ses çıkarır |
| Bacaklar | Kalın ve güçlüdür, mahmuz çıkıntısı belirir | İnce ve zarif yapıdadır |
| Renk Tonu | Daha canlı ve parlak renklidir | Daha mat ve soluk tonlardadır |
| Yem Yeme Alışkanlığı | Daha fazla yem tüketir | Daha az ve düzenli yer |
| Yumurtlama Davranışı | Yoktur | Yuvada oyalanma ve yere çömelme davranışı başlar |
Yetişkin İran Tavuklarında Cinsiyet Ayrımı (16 Hafta ve Üzeri)
Yetişkinlik döneminde artık cinsiyet farkı netleşir. Hatta görsel olarak bile erkek ve dişi birbirinden kolayca ayırt edilir.
| Fiziksel Özellik | Erkek İran Tavuğu | Dişi İran Tavuğu |
| Vücut boyutu | Daha iri ve kaslı | Daha küçük ve hafif |
| İbik ve sakal | Büyük, kırmızı ve belirgin | Küçük, pembe tonlarında |
| Kuyruk yapısı | Uzun ve yukarı kıvrılmış | Kısa ve düz |
| Tüy parlaklığı | Metalik ve canlı renkli | Daha sade renkli |
| Ses tonu | Yüksek ve gür ötüşlü | Sessiz veya kısa ötüşlü |
| Yumurtlama davranışı | Yok | Yumurtlama başlar |
En İyi İran Tavuğu Cinsiyet Belirleme Yöntemi
Bazı yetiştiriciler, sadece gözleme dayalı yöntemlerin yeterli olmadığını düşünür ve daha kesin sonuçlar için bilimsel yöntemlere başvurur. Bu yöntemlerden bazıları aşağıdakilerdir:
DNA Testi
İran tavuğunun cinsiyetini belirlemede en kesin ve bilimsel yöntem DNA testidir. Bu yöntemde genellikle tavuğun tüy, kan veya ağız içi sürüntüsünden alınan örnek laboratuvara gönderilir.
Genetik analiz sonucunda, tavukta “ZW” kromozomları varsa dişi, “ZZ” kromozomları varsa erkek olduğu net olarak belirlenir.
Kloaka Kontrolü
Kloaka kontrolü, civciv veya genç tavuklarda cinsiyet belirlemek için kullanılan manuel bir yöntemdir. Bu yöntemde, tavuğun anüs kısmı (kloaka) dikkatlice açılarak içerideki küçük çıkıntı (papilla) incelenir.Erkek civcivlerde bu çıkıntı belirgindir, dişilerde ise düz bir yapıdadır.
Hormonal Test
Hormonal testlerde, tavuğun kanındaki östrojen ve testosteron oranı incelenir. Dişilerde östrojen oranı yüksekken erkeklerde testosteron baskındır. Bu testler genellikle veteriner kliniklerinde yapılır ve %99 doğruluk sağlar
Son Söz
Altın Kuluçka uzmanları tarafından hazırlanan bu yazıda İran tavuğu cinsiyet ayrımı yapma yöntemleri hakkında bahs ettik. İran tavuklarında her birey farklı gelişim hızına sahip olabilir; bu nedenle tek bir özellik üzerinden değil, birden fazla kriteri birlikte değerlendirerek karar verilmelidir. Doğru bakım ve gözlemle, hem sağlıklı hem de verimli bir sürü oluşturmak mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular
Ziyaretçilerimizin sıkça sorduğu bazı soruların yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz.
İran tavuğu özelliği nedir?
İran tavuğu dayanıklı yapısı, gösterişli tüyleri ve güçlü bağışıklığıyla bilinen bir ırktır.
İran tavuğu kaç yıl yaşar?
İran tavuğu ortalama 6–8 yıl yaşar; iyi bakım koşullarında bu süre 10 yıla kadar çıkabilir.
İran tavuğu kaç günde yumurtadan çıkar?
İran tavuğu kuluçka süresi ortalama 21 gündür, uygun sıcaklıkta civcivler bu sürede çıkar.
İran tavuğu hangi aylarda yumurtlamaya başlar?
İran tavuğu genellikle 5–6 aylık olduğunda, ilkbahar ve yaz aylarında yumurtlamaya başlar.
İran tavuğu yumurtası yenir mi?
Evet, İran tavuğu yumurtası yenir. Birçok faydası bulunan İran tavuğu yumurtasının tadı da oldukça lezzetlidir
